កម្ម
Sanskrit / Pali / សំស្ក្រឹត / បាលីMeaning / អត្ថន័យ: deed, action, karma
អត្ថន័យ / Meaning: អំពើ, សកម្មភាព, កម្មផល
Example / ឧទាហរណ៍: ធ្វើកម្មល្អ បានផលល្អ — Do good deeds and you will reap good results.
Search a curated dictionary of common Khmer loanwords from Sanskrit/Pali, French, English, Chinese, Thai, and Portuguese, with meanings in English and Khmer and usage examples. / ស្វែងរកវចនានុក្រមដកស្រង់នៃពាក្យកម្ចីខ្មែរទូទៅពីសំស្ក្រឹត/បាលី បារាំង អង់គ្លេស ចិន ថៃ និងព័រទុយហ្គាល់ ជាមួយអត្ថន័យអង់គ្លេស និងខ្មែរ ព្រមទាំងឧទាហរណ៍ប្រើប្រាស់។
Meaning / អត្ថន័យ: deed, action, karma
អត្ថន័យ / Meaning: អំពើ, សកម្មភាព, កម្មផល
Example / ឧទាហរណ៍: ធ្វើកម្មល្អ បានផលល្អ — Do good deeds and you will reap good results.
Meaning / អត្ថន័យ: dharma, doctrine, law, virtue
អត្ថន័យ / Meaning: ព្រះធម៌, ច្បាប់, ក្រមសីលធម៌
Example / ឧទាហរណ៍: ព្រឹកនេះ លោកតាទៅស្ដាប់ធម៌នៅវត្ត — This morning Grandfather went to listen to the dharma at the pagoda.
Meaning / អត្ថន័យ: language, speech
អត្ថន័យ / Meaning: ភាសានិយាយ, ការទំនាក់ទំនង
Example / ឧទាហរណ៍: គាត់ចេះនិយាយបីភាសា — He can speak three languages.
Meaning / អត្ថន័យ: school, hall, building
អត្ថន័យ / Meaning: សាលារៀន, សាលាប្រជុំ
Example / ឧទាហរណ៍: ក្មេងៗទៅសាលារៀនរាល់ថ្ងៃ — The children go to school every day.
Meaning / អត្ថន័យ: country, nation
អត្ថន័យ / Meaning: រដ្ឋ, ដែនដី
Example / ឧទាហរណ៍: កម្ពុជាជាប្រទេសស្អាតមួយ — Cambodia is a beautiful country.
Meaning / អត្ថន័យ: peace, harmony
អត្ថន័យ / Meaning: សេចក្ដីស្ងប់, ការគ្មានសង្គ្រាម
Example / ឧទាហរណ៍: យើងទាំងអស់គ្នាចង់បានសន្តិភាព — We all want peace.
Meaning / អត្ថន័យ: teacher, master
អត្ថន័យ / Meaning: អ្នកបង្រៀន, អ្នកប្រដៅ
Example / ឧទាហរណ៍: គ្រូបង្រៀនសិស្សឲ្យចេះអាន — The teacher teaches the students to read.
Meaning / អត្ថន័យ: human being, person
អត្ថន័យ / Meaning: មនុស្សលោក, បុគ្គល
Example / ឧទាហរណ៍: មនុស្សគ្រប់រូបត្រូវគោរពច្បាប់ — Every person must respect the law.
Meaning / អត្ថន័យ: deity, angel, celestial being
អត្ថន័យ / Meaning: ទេព, អ្នកសួគ៌
Example / ឧទាហរណ៍: រឿងនេះនិយាយអំពីទេវតាសួគ៌ — This story is about heavenly deities.
Meaning / អត្ថន័យ: monkhood, community of monks
អត្ថន័យ / Meaning: ព្រះសង្ឃ, អ្នកបួស
Example / ឧទាហរណ៍: ព្រឹកនេះសង្ឃរង់ចាំទទួលទាន — This morning the monks waited to receive alms.
Meaning / អត្ថន័យ: wisdom, intelligence
អត្ថន័យ / Meaning: ចំណេះឈ្លាសវៃ
Example / ឧទាហរណ៍: បញ្ញាប្រសើរជាងទ្រព្យសម្បត្តិ — Wisdom is better than wealth.
Meaning / អត្ថន័យ: loving-kindness, goodwill
អត្ថន័យ / Meaning: សេចក្ដីស្រឡាញ់រាប់អាន
Example / ឧទាហរណ៍: ចូរមានមេត្តាចំពោះសត្វលោក — Show kindness to all beings.
Meaning / អត្ថន័យ: sin, evil deed
អត្ថន័យ / Meaning: អំពើអាក្រក់, កំហុស
Example / ឧទាហរណ៍: គាត់ខ្លាចបាប មិនហ៊ានធ្វើអំពើអាក្រក់ — He fears sin and dares not do wrong.
Meaning / អត្ថន័យ: happiness, well-being, comfort
អត្ថន័យ / Meaning: សេចក្ដីសប្បាយ, ការមានផាសុកភាព
Example / ឧទាហរណ៍: សូមជូនពរឲ្យបានសុខចម្រើន — Wishing you happiness and prosperity.
Meaning / អត្ថន័យ: suffering, sorrow, pain
អត្ថន័យ / Meaning: សេចក្ដីឈឺចាប់, ទុក្ខព្រួយ
Example / ឧទាហរណ៍: ជីវិតមានទុក្ខ ក៏មានសុខដែរ — Life has suffering, but also happiness.
Meaning / អត្ថន័យ: royal, kingly (prefix)
អត្ថន័យ / Meaning: របស់ស្ដេច, រាជវង្ស
Example / ឧទាហរណ៍: ព្រះរាជពិធីបុណ្យអុំទូក — The royal boat-racing festival.
Meaning / អត្ថន័យ: temple, palace, sanctuary
អត្ថន័យ / Meaning: អារាមថ្ម, វិមាន
Example / ឧទាហរណ៍: ប្រាសាទអង្គរវត្តល្បីពេញពិភពលោក — The Angkor Wat temple is famous worldwide.
Meaning / អត្ថន័យ: letter, script, writing
អត្ថន័យ / Meaning: តួអក្សរ, អក្ខរាវិរុទ្ធ
Example / ឧទាហរណ៍: គាត់សរសេរអក្សរខ្មែរស្អាតណាស់ — He writes Khmer script very beautifully.
Meaning / អត្ថន័យ: coffee
អត្ថន័យ / Meaning: ភេសជ្ជៈពីគ្រាប់កាហ្វេ
Example / ឧទាហរណ៍: ព្រឹកៗ គាត់ផឹកកាហ្វេមួយកែវ — Every morning he drinks a cup of coffee.
Meaning / អត្ថន័យ: machine, engine
អត្ថន័យ / Meaning: គ្រឿងយន្ត, ម៉ូទ័រ
Example / ឧទាហរណ៍: ម៉ាស៊ីនបោកគក់ខូចហើយ — The washing machine is broken.
Meaning / អត្ថន័យ: button (clothing or switch)
អត្ថន័យ / Meaning: ឡេវអាវ, ប៊ូតុងចុច
Example / ឧទាហរណ៍: ប៊ូតុងអាវរបស់គាត់របូត — His shirt button came off.
Meaning / អត្ថន័យ: motorcycle, motorbike
អត្ថន័យ / Meaning: ទោចក្រយានយន្ត
Example / ឧទាហរណ៍: គាត់ជិះម៉ូតូទៅធ្វើការ — He rides a motorcycle to work.
Meaning / អត្ថន័យ: gift, present
អត្ថន័យ / Meaning: អំណោយ
Example / ឧទាហរណ៍: នេះជាកាដូសម្រាប់ថ្ងៃកំណើតរបស់អ្នក — This is a gift for your birthday.
Meaning / អត្ថន័យ: brake
អត្ថន័យ / Meaning: គ្រឿងទប់ល្បឿនយានយន្ត
Example / ឧទាហរណ៍: សូមពិនិត្យហ្វ្រាំងម៉ូតូមុនធ្វើដំណើរ — Please check the motorcycle brakes before the trip.
Meaning / អត្ថន័យ: cement
អត្ថន័យ / Meaning: ស៊ីម៉ង់ត៍សំណង់
Example / ឧទាហរណ៍: គេកំពុងចាក់ស៊ីម៉ង់ត៍ក្រាលទីធ្លា — They are pouring cement for the yard.
Meaning / អត្ថន័យ: vaccine
អត្ថន័យ / Meaning: ថ្នាំបង្ការជំងឺ
Example / ឧទាហរណ៍: កុមារទទួលវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺ — Children receive vaccines to prevent disease.
Meaning / អត្ថន័យ: dress, gown
អត្ថន័យ / Meaning: សម្លៀកបំពាក់នារី
Example / ឧទាហរណ៍: នាងស្លៀករ៉ូបពណ៌សទៅពិធី — She wore a white dress to the ceremony.
Meaning / អត្ថន័យ: gas, cooking gas
អត្ថន័យ / Meaning: ឧស្ម័នសម្រាប់ចម្អិនអាហារ
Example / ឧទាហរណ៍: ផ្ទះបាយប្រើហ្គាសសម្រាប់ចម្អិនអាហារ — The kitchen uses gas for cooking.
Meaning / អត្ថន័យ: pen, ballpoint pen
អត្ថន័យ / Meaning: ឧបករណ៍សរសេរ
Example / ឧទាហរណ៍: សូមខ្ចីប៊ិកមួយដើមមកសរសេរ — Please lend me a pen to write with.
Meaning / អត្ថន័យ: rubber, elastic
អត្ថន័យ / Meaning: ជ័រកៅស៊ូ
Example / ឧទាហរណ៍: កម្ពុជាមានចម្ការកៅស៊ូច្រើន — Cambodia has many rubber plantations.
Meaning / អត្ថន័យ: beer
អត្ថន័យ / Meaning: ភេសជ្ជៈធ្វើពីគ្រាប់ស្រូវបាឡេ
Example / ឧទាហរណ៍: គាត់ផឹកប៊ីយ៉ាមួយកំប៉ុង — He drank a can of beer.
Meaning / អត្ថន័យ: computer
អត្ថន័យ / Meaning: ម៉ាស៊ីនគណនាអេឡិចត្រូនិក
Example / ឧទាហរណ៍: គាត់ប្រើកុំព្យូទ័រយួរដៃសម្រាប់ធ្វើការ — He uses a laptop computer for work.
Meaning / អត្ថន័យ: internet
អត្ថន័យ / Meaning: បណ្ដាញទំនាក់ទំនងសកល
Example / ឧទាហរណ៍: ភូមិខ្ញុំឥឡូវមានអ៊ីនធឺណិតហើយ — My village now has internet.
Meaning / អត្ថន័យ: smartphone
អត្ថន័យ / Meaning: ទូរស័ព្ទដៃឆ្លាតវៃ
Example / ឧទាហរណ៍: គាត់ទិញស្មាតហ្វូនថ្មីមួយ — He bought a new smartphone.
Meaning / អត្ថន័យ: email
អត្ថន័យ / Meaning: សារអេឡិចត្រូនិក
Example / ឧទាហរណ៍: សូមផ្ញើឯកសារតាមអ៊ីមែលមកខ្ញុំ — Please send the documents to me by email.
Meaning / អត្ថន័យ: website
អត្ថន័យ / Meaning: គេហទំព័រ
Example / ឧទាហរណ៍: វេបសាយនេះផ្ដល់ព័ត៌មានថ្មីៗ — This website provides the latest news.
Meaning / អត្ថន័យ: game
អត្ថន័យ / Meaning: ល្បែងកម្សាន្តអេឡិចត្រូនិក
Example / ឧទាហរណ៍: ក្មេងៗចូលចិត្តលេងហ្គេមតាមទូរស័ព្ទ — Children like playing games on their phones.
Meaning / អត្ថន័យ: video
អត្ថន័យ / Meaning: រូបភាពមានចលនា
Example / ឧទាហរណ៍: គ្រូបង្ហាញវីដេអូអប់រំដល់សិស្ស — The teacher shows educational videos to the students.
Meaning / អត្ថន័យ: to copy, photocopy
អត្ថន័យ / Meaning: ថតចម្លង
Example / ឧទាហរណ៍: សូមថតកូពីឯកសារនេះពីរច្បាប់ — Please make two copies of this document.
Meaning / អត្ថន័យ: flat rice-noodle soup
អត្ថន័យ / Meaning: ម្ហូបសរសៃអង្ករ
Example / ឧទាហរណ៍: ព្រឹកនេះខ្ញុំញ៉ាំគុយទាវមួយចាន — This morning I had a bowl of kuyteav.
Meaning / អត្ថន័យ: tofu, bean curd
អត្ថន័យ / Meaning: តៅហ៊ូធ្វើពីសណ្ដែកសៀង
Example / ឧទាហរណ៍: គាត់ចូលចិត្តតៅហ៊ូចៀន — He likes fried tofu.
Meaning / អត្ថន័យ: to stir-fry
អត្ថន័យ / Meaning: ចំអិនដោយកូរក្នុងខ្ទះក្ដៅ
Example / ឧទាហរណ៍: ម្ដាយខ្ញុំឆាបន្លែជាមួយសាច់គោ — My mother stir-fries vegetables with beef.
Meaning / អត្ថន័យ: wheat noodles
អត្ថន័យ / Meaning: សរសៃមីធ្វើពីម្សៅសាលី
Example / ឧទាហរណ៍: មីឆាជាអាហារពេញនិយម — Fried noodles are a popular dish.
Meaning / អត្ថន័យ: shop, store
អត្ថន័យ / Meaning: ផ្ទះលក់ដូរ
Example / ឧទាហរណ៍: ហាងនេះបើកពីព្រឹកដល់ល្ងាច — This shop is open from morning to evening.
Meaning / អត្ថន័យ: chair, seat
អត្ថន័យ / Meaning: កន្លែងអង្គុយ
Example / ឧទាហរណ៍: សូមអង្គុយលើកៅអីនេះ — Please sit on this chair.
Meaning / អត្ថន័យ: umbrella, parasol
អត្ថន័យ / Meaning: ឆ័ត្របាំងថ្ងៃភ្លៀង
Example / ឧទាហរណ៍: ភ្លៀងធ្លាក់ហើយ សូមយកឆ័ត្រទៅជាមួយ — It is raining, please take an umbrella.
Meaning / អត្ថន័យ: theater, drama, ballet
អត្ថន័យ / Meaning: សិល្បៈសម្ដែងរឿង
Example / ឧទាហរណ៍: ល្ងាចនេះមានល្ខោននៅភូមិ — There is a theatrical performance in the village tonight.
Meaning / អត្ថន័យ: shrimp paste
អត្ថន័យ / Meaning: គ្រឿងផ្សំធ្វើពីកូនក្រឹមត្រាំអំបិល
Example / ឧទាហរណ៍: កាពិជាគ្រឿងផ្សំសំខាន់ក្នុងម្ហូបខ្មែរ — Shrimp paste is a key ingredient in Khmer cooking.
Meaning / អត្ថន័យ: pillow, cushion
អត្ថន័យ / Meaning: ខ្នើយកល់ក្បាល
Example / ឧទាហរណ៍: គាត់ទិញខ្នើយថ្មីសម្រាប់គេង — He bought a new pillow for sleeping.
Meaning / អត្ថន័យ: polite “yes” (male speaker)
អត្ថន័យ / Meaning: ពាក្យទទួលយកគួរសមរបស់បុរស
Example / ឧទាហរណ៍: បាទ ខ្ញុំយល់ហើយ — Yes, I understand.
Meaning / អត្ថន័យ: paper
អត្ថន័យ / Meaning: វត្ថុស្ដើងសម្រាប់សរសេរ
Example / ឧទាហរណ៍: សូមឲ្យក្រដាសមួយសន្លឹកមកខ្ញុំ — Please give me a sheet of paper.
Meaning / អត្ថន័យ: bread
អត្ថន័យ / Meaning: នំប៉័ងធ្វើពីម្សៅសាលី
Example / ឧទាហរណ៍: ព្រឹកនេះគាត់ញ៉ាំនំប៉័ងជាមួយទឹកដោះគោ — This morning he ate bread with milk.
Meaning / អត្ថន័យ: soap
អត្ថន័យ / Meaning: គ្រឿងសម្អាតខ្លួនប្រាណ
Example / ឧទាហរណ៍: សូមទិញសាប៊ូមួយដុំ — Please buy a bar of soap.
Meaning / អត្ថន័យ: clearance sale, auction
អត្ថន័យ / Meaning: ការលក់បញ្ចុះតម្លៃទម្លាក់ស្តុក
Example / ឧទាហរណ៍: ហាងនេះកំពុងលក់ឡៃឡុង — This shop is having a clearance sale.
Curated reference list of common Khmer loanwords (ពាក្យកម្ចី) for learning — not exhaustive and not an official dictionary. Origin attributions follow common Khmer linguistic references; meanings and examples are approximate. Verify with a standard dictionary for academic use. / ជាបញ្ជីឯកសារយោងដកស្រង់នៃពាក្យកម្ចីខ្មែរទូទៅសម្រាប់ការរៀន — មិនមែនជាបញ្ជីពេញលេញ និងមិនមែនជាវចនានុក្រមផ្លូវការទេ។ ការកំណត់ប្រភពតាមឯកសារយោងភាសាខ្មែរទូទៅ; អត្ថន័យ និងឧទាហរណ៍គឺប្រហាក់ប្រហែល។ សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ក្នុងការសិក្សា សូមផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយវចនានុក្រមស្ដង់ដារ។